Đoàn xã Khánh Thiện đoạt giải Ba hội diễn nghệ thuật quần chúng

Xin chúc mừng 

(Sưu tầm bởi FB : Po Lệ)

Read More

Đoàn xã Khánh Thiện tham gia hội diễn nghệ thuật quần chúng

Tiết Mục văn nghệ 1 

Tiết mục văn nghệ 2

(Sưu tầm bởi Po Lệ - FB: Po Văn Lệ)

Read More

Tết cốm,giao lưu các thôn bản tại nhà văn hóa thôn Làng Giàu.

Người Tày ở Lục Yên thường làm cốm vào dịp tháng 9, tháng 10 âm lịch. Đây không chỉ là thời điểm nhàn rỗi để nghỉ ngơi sau một vụ mùa, mà còn là lúc thụ hưởng thành quả sau những ngày lao động cực nhọc. Cũng giống như các lễ mừng cơm mới của bà con dân tộc vùng cao trong huyện, Tết cốm Tăm khảu mảu của người Tày ở xã Khánh Thiện là dịp để tạ ơn thần linh, trời đất đã phù hộ mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Một số hình ảnh Tăm khảu mảu (Giã cốm) 

 

                                                                    (Hình ảnh,bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

CHƯƠNG TRINH GIAO LƯU VĂN NGHỆ.

ĐOÀN XÃ KHÁNH THIỆN XIN THÔNG BÁO!

Vào lúc 19h00 ngày 18/8/2016 Đoàn xã Khánh Thiện kết hợp với TTVH huyện Lục Yên, Cụm thi đua số 3, tổ chức đêm giao lưu văn nghệ chia tay HSSV, tuyên dương các tập thể cá nhân có thành tích xuất sắc trong dịp hè 2016.
Địa điểm tổ chức: Tại sân vận động đồi Láu Búc - Khánh Thiện
Vậy chúng tôi xin trân trọng thông báo và kính mời toàn thể ĐVTN, các em học sinh và bà con nhân dân các xã đến xem và cổ vũ cho chương trình đặc biệt này./.

Trân trọng cảm ơn!

(Hình ảnh và tư liệu được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

Lịch Sử & Sự Ra Đời Của Trung đoàn 165 Tại Xã Khánh Thiện

Trung đoàn 165 đã được thành lập tại xã Khánh Thiện, huyện Lục Yên được công nhận là di tích lịch sử cách mạng theo quyết định số 701/2004/QĐ – UBND ngày 28/12/2005. Và cũng từ nơi này các cán bộ, chiến sỹ của Trung đoàn đã xuất quân ra đi tiêu diệt quân thù ở khắp các chiến trường.

            Những năm tháng ấy, Khánh Thiện là một xã vùng sâu hẻo lánh, lại có đường biên giới tiếp giáp với hai tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang. Xã có địa hình hiểm trở, núi cao, rừng rậm, đường sá đi lại khó khăn nên trong cuộc kháng chiến chống Pháp, bộ đội ta đã chọn Khánh Thiện làm nơi đóng quân và xây dựng căn cứ địa cách mạng.

Ngày 16/5/1948, tại đồi cọ thôn Tông Áng, xã Khánh Thiện, huyện Lục Yên, Trung đoàn 165 đã ra đời. Đồng chí Lê Thùy, Trung đoàn trưởng (sau này là Trung tướng) đọc quyết định của Bộ tổng tư lệnh thành lập Trung đoàn 165. Đêm hôm đó tại nơi núi rừng đại ngàn của xã Khánh Thiện, bộ đội và nhân dân các dân tộc trong xã đã tổ chức đêm lửa trại liên hoan chào mừng sự kiện lịch sử trọng đại này.

Biết bao kỷ niệm sâu sắc gắn bó giữa bộ đội Trung đoàn 165 với nhân dân các dân tộc trong xã mãi mãi ghi đậm trong ký ức của các cán bộ, chiến sỹ Trung đoàn và nhân dân xã Khánh Thiện. Hũ gạo nuôi quân, nắm cơm sẻ nửa, chia nhau từng củ sắn lùi, từng quả trám thơm, quả dâu rừng...

 Trong bức thư gửi cho Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Lục Yên, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Khánh Thiện, đồng chí Trung tướng Lê Thùy lúc đó là Trưởng ban liên lạc những cựu chiến binh Trung đoàn 165 viết: “Để nhớ về cội nguồn nơi Trung đoàn được thành lập tại xã Khánh Thiện, cũng như huyện Lục Yên là hậu phương đầy tình nghĩa, là căn cứ tin yêu mà Trung đoàn 165 từ đó xuất phát đi diệt thù, lập nên những chiến công to lớn, trong đó có công lao không nhỏ của huyện Lục Yên...”. Do lập được những chiến công xuất sắc, Trung đoàn 165 được Bác Hồ tặng danh hiệu: “Trung đoàn Thành đồng biên giới” và hai lần được Đảng và Nhà nước ta phong tặng danh hiệu cao quí: “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.

(Hình ảnh,tài liệu bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

Hang động Cảm Dương - Lục Yên

Hang động Cẩm Hương

 Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái vừa báo cáo khảo sát sơ bộ về quy mô hang động Cảm Dương. Đây được coi là động đẹp nhất của Yên Bái và có thể được xếp hạng trong nhóm 10 hang động đẹp nhất Việt Nam.

 Một Góc Cửa động Cảm Dương.

 Cảm Dương Động Cảm Dương có vị trí nằm ở lưng chừng núi Bạch Ngọc, thuộc địa phận thôn Chính Quân, xã Liễu Đô, huyện Lục Yên, Yên Bái. Lòng động có thể chứa được hàng ngàn người, cửa động rộng khoảng 25 m, vòm cao khoảng 12m, trong động có nhiều động nhỏ. Trong các động có nhiều nhũ đá với nhiều kích cỡ và hình thù lạ mắt, có nhiều nhũ đá hình dáng rất đẹp. Tại các động cũng có nhiều lạch nước được hình thành... Động còn khá nguyên vẹn, hoang sơ, hầu như chưa có tác động của con người. Theo đánh giá của ông Tạ Xuân Hiếu, Giám đốc Sở VH-TT&DL Yên Bái, động Cảm Dương với không gian cảnh quan thiên nhiên đẹp có thể trở thành điểm du lịch hấp dẫn của vùng “đất ngọc” Lục Yên. UBND tỉnh đã có văn bản giao cho ngành VH-TT&DL khảo sát, xác định giá trị của động để đề xuất phương án bảo tồn, phát huy. Huyện Lục Yên cũng đã chỉ đạo xã Liễu Đô và Công an huyện có phương án bảo vệ không để dân vào động đập phá nhũ đá. Động được người dân xã Liễu Đô phát hiện ngày 1/2/2009.
xem thêm tại : http://daotaonhanh.edu.vn/nghiep-vu-huong-dan-vien-du-lich.html

(Hình ảnh bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

Lâm Thượng tiềm năng phát triển du lịch trong tương lai.

Lâm Thượng tiềm năng phát triển du lịch trong tương lai.

Thắc Nặm Chắn điểm tắm lý tưởng cho mùa hè nóng nực và oi bức đây!

Là xã miền núi của huyện Lục Yên lại được thiên nhiên ban tặng những thắng cảnh đẹp, Lâm Thượng đang chuyển mình trở thành điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn. Đến Lâm Thượng du khách sẽ được khám phá những hang động nằm sâu dưới chân núi với nhũ đá có nhiều hình thù khác nhau. Được đắm mình vào vẻ đẹp yên bình của bản làng người Tày, ngắm nhìn những ngôi nhà sàn chạy dọc theo chân núi. Ngoài ra, du khách còn được thưởng thức những món ăn độc đáo và được trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt cùng người dân nơi đây.

Một số hình ảnh trong hang động:

Hang động với những nhũ đá đẹp vi diệu.

Hang bản Khéo là hang động đẹp và thu hút được số lượng du khách đến tham quan nhiều nhất trong 4 hang động hiện có gồm: hang Bản Khéo, hang Nà Kèn, Thẳm Dường và thác Nặm Chắn. Hang bản Khéo được chia làm hai vòng: vòng ngoài khoảng 500m chủ yếu là thạch nhũ đất đá mềm, vòng trong khoảng 1km chủ yếu là thạch nhũ với nhiều hình thù khác nhau

Với nguồn nước sạch, mát chảy ra từ lòng đất, Thác Nặm Chắn là nơi lí tưởng để đến vào những ngày hè. Đến đây du khách sẽ được tắm mình trong dòng nước mát và ngợp mắt trước phong cảnh kì vĩ của những cánh rừng nguyên sinh. Ngoài ra hang Nà Kèn và Thẳm Dường cũng là nơi được nhiều du khách lựa chọn.

 Leo núi – ngắm cảnh

Ngọn đồi Pù Trạng là ngọn đồi cao nhất trong các ngọn núi ở huyện Lục Yên. Đứng từ trên đỉnh núi du khách phóng hết tầm mắt ngắm nhìn dòng sông Chảy hiền hòa, lại gần hơn là bình nguyên xanh Khai Trung đang vươn lên trong nắng sớm. Và khi xoay người về phía đông du khách không khỏi mê mẩn bởi những ngôi nhà sàn nhỏ xinh nép mình dưới chân núi đang hiện dần trong màn sương.

 Thưởng thức ẩm thực độc đáo của người Tày

Thịt lợn rừng nướng.

Bữa cơm dân dã của người dân nơi đây.

 Không chỉ có phong cảnh đẹp, kì vĩ đến với Lâm Thượng du khách còn được thưởng thức những món ăn với cách chế biến độc đáo.

Nơi đây nổi tiếng với món cá Bỗng được nuôi thủ công theo từng hộ gia đình. Cá chỉ sống ở nơi có nguồn nước chảy, mát, sạch không tù đọng. Cá nuôi nhiều năm mới sinh sản và đẻ trứng rất ít, có khoảng 20 - 30% cá con sống được đến khi trưởng thành.

 Cá không có mùi tanh như các loại cá khác, “Cá bỗng chắc thịt, thơm ngọt hơn những loại cá khác, có thể ăn tái như thịt bò mà không tanh, ngày càng được nhiều người ưa chuộng

Rêu suối là một món ăn lạ đối với nhiều người nhưng khi đã được thưởng thức một lần ít ai có thể quên được. Rêu  lấy ở suối về qua những công đoạn chế biến khéo léo của các bà, các chị người Tày thành nhiều món ngon: rêu kho, rêu nướng thịt …

Ngoài ra, vịt bầu Lâm Thượng cũng đã tạo được thương hiệu trên thị trường được du khách gần xa biết đến. Được nhiều người yêu thích bởi thịt chắc, ngon ngọt và cũng bởi cách pha chế nước chấm làm cho món vịt trở nên đặc biệt hơn.

 Được biết đến với thắng cảnh đẹp, hệ thống hang động kì vĩ cùng nét đặc sắc trong văn hóa truyền thống của người Tày như hát iếu, hát cọi …..Lâm Thượng là điểm đến lí tưởng cho nhiều du khách. Đặc biệt là những du khách yêu thích hình thức du lịch cộng đồng.

Đỉnh Pù Trạng

(Hình ảnh bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

Thanh niên tình nguyện khắc phục hậu quả sau cơn bão số 1 tại thôn Tông Quan.

Sáng ngày 29/7 thanh niên tình nguyện Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam cùng với thanh niên xã Khánh Thiện khắc phục hậu quả của cơn mưa do ảnh hưởng cơn bão số 1 tại thôn Tông Quan - Khánh Thiện - Lục Yên - Yên Bái

Phó bí thư đoàn xã cùng nhau khắc phục tuyến đường làng.

   Đoạn đường sạt lở đang được đoàn thanh niên tình nguyện khắc phục.

 Tuyến đường đã dần được khắc phục xong.

Sau một buổi làm việc vất vả,các bạn có vẻ thích thú với dòng suối mát sau lũ.

Một góc bình yên thôn quê.

(Hình ảnh bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More

LỊCH SỬ VỀ XÃ KHÁNH THIỆN

Giới thiệu chung về Xã Khách Thiện

Tổng diện tích đất tự nhiên: 25,30km2 

Dân số khoảng : 6.775 người 

 Di tích lịch sử cách mạng nơi thành lập Trung đoàn 165 tại xã Khánh Thiện - Trung đoàn được Bác Hồ khen tặng "Trung đoàn thành đồng biên giới " 2 lần được tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND Nằm ở phía cực Bắc huyện Lục Yên, phía Bắc giáp xã Tiên Yên, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang, phía Nam giáp xã Mai Sơn, phía Đông giáp xã Vĩ Thượng, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang, phía Tây giáp xã Tân Phượng và xã Lâm Thượng, cư dân sống lâu đời ở đây là người dân tộc Tày. Trước cách mạng tháng 8/1945 tên xã là Mường Chun, gồm 2 làng lớn là làng Chun và làng Giàu, sau đó xã Mường Chun chia thành 3 xã là: Xã Lâm Trường Thượng, xã Nhân Mục và xã Thán Cù. Những địa danh cổ trên có ghi trong Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn thời Cảnh Hưng (1740 - 1786) và có trong danh mục các xã thời Thành Thái nguyên niên (1896). Tên xã Khánh Thiện được định danh sau cách mạng tháng 8/1945 do Mặt trận Việt Minh đặt (lấy tên của nhà cách mạng Việt Nam Lương Khánh Thiện (1903 - 1941) quê quán tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Nguyên Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Bí thư Thành ủy Hà Nội). Ngày nay trong xã còn lưu truyền tên nhiều làng bản cổ như: Mường Chun, Làng Giàu, Phai mang, Khuân Cọ, Tạng Tát, Hua Tông, Nà Khang, Nà Tông, Tông Mộ, Khe Phay. Đi cùng các ngôi làng cổ là những ngọn núi, con khe cổ kính: Núi Khau Pù nằm ở phía Tây Bắc, đỉnh núi là đường phân thủy mốc giới giữa huyện Lục Yên và huyện Bắc Quang, tình Hà Giang kéo dài từ xã Khánh Thiện đến xã Minh Xuân. Mường Chun - Khánh Thiện là lưu vực của thượng nguồn suối Rò và suối Pắc Cung hội nhập vào dòng sông Lô (Tuyên Quang); còn có con suối Luông (gọi là suối Phai mang) phát nguyên từ dãy núi Khau Pù chảy qua giữa làng, cũng chảy ngược lên phía Bắc đổ vào sông Lô. Đây là những con suối duy nhất của huyện Lục Yên không đổ vào sông Hồng. Mường Chun là địa danh đơn vị hành chính cấp xã cổ nhất còn lưu lại của huyện, là một trong 4 địa danh làng cổ đặt tên để chỉ vùng bình nguyên lúa nước rộng nhất vùng thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái là: Mường Chun, Mường Lai, Làng Mường (xã Vĩnh Lạc) và Làng Mường (xã Tô Mậu), các Mường trên là vựa lúa của miền. Mường Chun - xã Khánh Thiện là xã còn lưu giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc dân tộc Tày, Thái cổ, từ tập quán canh tác, văn hóa nhà sàn, ẩm thực, y phục đến văn hóa phi vật thể khác. Nói đến Mường Chun - Khánh Thiện không ai quên nhắc đến những bộ y phục chàm của thiếu nữ vừa lộng lẫy, vừa thướt tha trong những ngày hội, ngày cưới, không ai không nhắc đến hình ảnh phụ nữ cưỡi ngựa, phi trên các cung đường rừng núi gập ghềnh phong độ không hề kém đàn ông. Sau năm 1945, 3 xã Mường Chun, Nhân Mục, Thản Cù sáp nhập thành 2 xã là Tân Thịnh và Hưng Đạo. Năm 1946, hai xã Tân Thịnh và Hưng Đạo sáp nhập thành xã Khánh Thiện; tháng 01/1949 các xã Khánh Thiện, Tây Sơn (Lâm Thượng), Hoa Thám (Mai Sơn) sáp nhập thành 01 xã đặt tên là xã Hồng Phong. Trong CCRĐ năm 1954 tách xã Hồng Phong thành 3 xã Khánh Thiện, Tây Sơn (Lâm Thượng) và Hoa Thám (Mai Sơn).
Hiện nay, xã Khánh Thiện có 16 thôn, bản là:
1- Thôn Hua Tông
2- Thôn Tông Luông
3- Thôn Nà Tông
4- Thôn Tông Mộ (trung tâm xã)
5- Thôn Tông Áng
6- Thôn Đon Po
7- Thôn Tạng Tát
8- Thôn Nà Lạn
9- Thôn Làng Giàu
10- Thôn Tông Quan
11- Thôn Nà Luồng
12- Thôn Khe Phay
13- Thôn Reo Nác
14- Thôn Nà Bó
15- Thôn Nà Khang
16- Thôn Khuôn Co
* Đường từ thị trấn Yên Thế đến xã Khánh Thiện dài 20km, đi qua các xã Yên Thắng, Mai Sơn, vượt dốc Khe Phay, hoặc từ Yên Thế - Minh Xuân - Cáo - Ví Thượng vào xã.

Read More

Khám phá những điểm du lịch mới vùng đất ngọc Lục Yên

Lục Yên, cách TP Hà Nội khoảng 250km,  trung tâm TP. Yên Bái 80km về phía Đông Bắc. Từ lâu Lục Yên đã được mệnh danh là “vùng đất Ngọc”. Nổi tiếng nơi đây là đá quý ruby, sapphire…  với đủ nhiều loại màu sắc óng ánh, lung linh. Chính tay những người con đất ngọc đã tạo nên những dây chuyền, hoa tai, nhẫn ngọc, khảm tranh… họ, những người hôm qua còn là những nông dân cày cấy, chân lấm tay bùn, là những người chuyên phát nương rẫy… giờ đã là những người thợ chế tác đồ trang sức chuyên nghiệp, họ tạo ra những bức tranh vô cùng độc đáo, những tác phẩm nghệ thuật không chỉ có mặt trên quê hương Lục Yên mà còn có mặt ở nhiều nước trên thế giới.

Đến với Lục Yên, Khách du lịch không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp về các tác phẩm đá quý mà còn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp làng quê, truyền thống văn hóa của dân tộc Tày nơi đây.

Đến với “khu du lịch Lục Yên – Yên Bái“, ngoài thưởng ngoạn cảnh quan hùng vĩ, quý khách còn được thưởng thức các đặc sản dân dã của địa phương  Vịt bầu Lâm Thượng là đặc sản nổi tiếng khắp trong ngoài tỉnh Yên Bái. Măng mai Lâm Thượng, Măng mai phơi khô lên phấn trắng có mùi thơm nhè nhẹ. Nếu may mắn, quý khách sẽ được thưởng thức đặc sản Rêu suối độc đáo : sợi rêu màu xanh  được lấy từ các dòng suối thượng nguồn nước sạch mát. Có thể chế biến thành các món lẩu rêu, rêu nướng với thịt hoặc trứng tẩm ướp gia vị vùng cao vô cùng hấp dẫn, lạ miệng. Đặc sản số một nơi đây là món cá Bỗng. Loài cá này đặc biệt ở chỗ, là cá nhưng không hề có mùi tanh như các loài cá khác. Khi mổ cá chế biến dội nước vào vẫn không hề thấy mùi tanh. Cá Bỗng chỉ sống được ở các ao nước lưu thông lấy nước từ chân núi vào ao. Cá Bỗng rất chậm lớn và kén ăn, chỉ ăn cỏ, thân cây chuối, lá rừng. Cá nuôi hơn hai năm mới được 1kg,nuôi hơn 5 năm mới sinh sản nên là loài cá quý hiếm.

Thịt lợn rừng nướng

Mâm cơm dân dã của người dân nơi đây

Măng mai Lâm Thượng

Khu du lịch có rất nhiều điểm tham quan, bao gồm : thác Xả Tràn, hang Mực, suối Ngọc Bích, đồi 700, hang Đèn Lồng, đỉnh Lung Trạng, suối Khuổi Luông, hang Đại Dương ( hang Khéo ), thác Nà Kèn, hồ Thâm Khoang, cổng chào Nối vòng tay lớn, bản văn hóa du lịch Nà Kéo, bản văn hóa du lịch Muổi…đặc biệt là hang động Thẳm Dường – một đại hùng quan kì tác mà tạo hóa ban tặng cho khu du lịch. Nhiều du khách đến tham quan đều đánh giá đây là hang động đẹp nhất, tuyệt diệu nhất miền Bắc, xứng đáng với mệnh danh là “Nam sơn Đệ Nhất động”  ẩn mình giữa miền “đất ngọc” .

Thác Xả Tràn là một quần thể thác độc nhất vô nhị tại Việt Nam. Thác gồm 05 ngọn thác lưng chừng núi và 01 ngọn thác dưới chân núi nối với nhau bởi suối Ngọc Bích. Điển hình nhất là dòng thác hình bán nguyệt cong như vòm cung trăng quanh năm nước mát trong xanh như mật ngọt cung cấp nước cho bản làng tưới tiêu, sinh hoạt, vì thế nên dòng thác này có cái tên mĩ miều là Trăng Mật. Cạnh đó là 03 dòng thác nước chảy ào ạt như ống nước phun ra trắng xóa.

Phía trên là dòng thác Ngân Hà cao nhất nước chảy như tuột khỏi mây. Ngọn thác dưới chân núi nước tràn qua vách đá đổ xuống mang vẻ đẹp kì vĩ như một thác Bản Giốc thu nhỏ. Đúng như cái tên, suối Ngọc Bích nước quanh năm mát xanh màu ngọc bích mát lành. Hang Đèn Lồng trên đỉnh núi là nơi cung cấp nước cho quần thể suối thác này. Hang có tên Đèn Lồng vì trong hang có khối thạch nhũ khổng lồ cao gần chục mét nối từ trần hang xuống nền hang như chiếc đèn lồng rủ xuống.

Hang Mực dài khoảng 1km, có cửa sau thông ra ngoài nên thường có gió thổi vào khiến du khách cảm thấy thoáng mát dễ chịu. Hang có tên Mực vì có khối thạch nhũ khổng lồ vừa giống hình con cá mực vừa giống hình cái bút nghiên mực thời xưa. Thạch nhũ trong hang có nhiều khối lớn màu trắng sữa đặc trưng lấp lánh rất đẹp. Rất nhiều “ruộng bậc thang đá” tầng tầng lớp lớp nối dài khiến du khách đi từ ngỡ ngàng này đến ngỡ ngàng khác. Với 02 tầng, hang Mực là nơi thích hợp với du khách ưa tìm tòi khám phá.

Ngoài ra còn một số đặc sản khác như: Khoai tím lục yên, cam sành, quýt ngọt, gà đồi, nếp nương, măng khô, măng tươi….

Tham khảo thêm tại http://daotaonhanh.edu.vn/nghiep-vu-huong-dan-vien-du-lich.html

website : http://daotaonhanh.edu.vn 

Read More

Hội LHPN Xã Khánh Thiện tổ chức tết cốm & quy trình làm cốm.

LY- Tăm khảu mảu (Giã cốm) là một phong tục truyền thống của đồng bào dân tộc Tày xã Khánh Thiện nói riêng và huyện Lục Yên  nói chung. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại đã làm mai một cách làm cốm theo đúng bản sắc truyền thống dân tộc. Nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa của địa phương, Hội LHPN Xã Khánh Thiện vừa tổ chức tết cốm và trình diễn quy trình làm cốm truyền thống của địa phương.

Hội giã cốm của người Tày Khánh Thiện

Người Tày ở Lục Yên thường làm cốm vào dịp tháng 9, tháng 10 âm lịch. Đây không chỉ là thời điểm nhàn rỗi để nghỉ ngơi sau một vụ mùa, mà còn là lúc thụ hưởng thành quả sau những ngày lao động cực nhọc. Cũng giống như các lễ mừng cơm mới của bà con dân tộc vùng cao trong huyện, Tết cốm Tăm khảu mảu của người Tày ở xã Khánh Thiện là dịp để tạ ơn thần linh, trời đất đã phù hộ mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

“Để làm được cốm ngon thì quan trọng nhất là khâu chọn lúa. Cốm được làm từ giống nếp cái hoa vàng đặc sản của địa phương (khảu kháy, lào mu), hạt mẩy, to, dài, vừa cô đọng sữa.” Bà Hoàng Thị Giảng, thôn Nà Luồng, xã Khánh Thiện cho biết.

Công đoạn gặt lúa làm cốm.

Thông thường, việc gặt lúa, chọn bông do các chị em phụ nữ đảm nhận. Sau khi cắt lúa xong, chị em bó lúa lại lúa thành cum gánh về nhà, bó thành từng bó nhỏ rồi ngâm với nước sau đó vớt ra để ráo. Còn cánh đàn ông phụ trách làm lò, địa thế làm lò là nơi khu đất khô ráo, có lỗ thông trên miệng lò khoảng 40- 50cm, dùng cây tre tươi làm vỉ đặt trên miệng lò làm sàn gác sấy cốm.

 Khi các lò đã đượm hồng, chị em phụ nữ xúm quanh đặt những bó lúa nhỏ lên vỉ rồi nhanh tay lật đi lật lại sao cho hạt nếp chín đều sau đó để nguội rồi đem đi giã.

Cốm sau khi sấy được đem qua giã.

Đầu tiên, lúa được giã đều để tách hạt ra khỏi bông, rồi đổ ra nong sảy loại bỏ hết rơm, xong lại đổ vào máng giã tiếp, sau mỗi lượt giã, cốm được mang ra sàng, sảy để loại bỏ hết phần trấu và cám.

Sau khi giã cốm xong, người Tày Khánh Thiện mang một bát cốm lên thắp hương để báo với tổ tiên trước. Nếu nhà nào có người làm pụt, then phải chọn ngày làm cốm để cúng lễ (pang khảu mảu) để báo lên Ngọc Hoàng năm nay dân được mùa cầu nguyện Ngọc Hoàng sang năm tới được mùa thêm.

Từ những hạt cốm đều xanh, hấp dẫn, qua bàn tay khéo léo của các bà, các mẹ  làm nên các món đặc trưng rất thơm ngon như bánh cốm, cơm lam cốm….

Bánh cốm (mooc khảu mảu) được làm bằng cách rưới nước luộc vịt đã tẩm gia vị vào nồi cốm hạt, sau đó múc cốm ẩm ra lá dong, nhân được cho vào giữa cốm, dùng lá dong gói lại như bánh chưng, hoặc làm thành những chiếc bánh coóc mò xinh xắn. Bánh được hấp trong chõ tới khi chín đều. Ngoài ra cốm được cho vào trong ống nứa rồi đem nướng làm cơm lam cốm, khi ống cây đã cháy xém thì bóc bỏ bớt phần ngoài, chỉ để lại một lớp vỏ mỏng bên ngoài.

Nét đặc sắc của Hội Tăm khảu mảu thể hiện ở giai đoạn giã cốm. Chày giã cốm được làm vừa tay cầm có độ dài từ 1,5 -1,8m, còn loỏng có chiều dài từ 2,5 – 3m, miệng loỏng rộng khoảng 30cm. Khi tiếng chày giã cốm vang lên tạo nên những nhịp điệu rộn ràng, vui tươi cuốn hút mọi người, như ở giai điệu này mỗi bên có 2 người xếp thành hai hàng bên cạnh đướng cùng giã tạo nên giai điệu như màn đồng ca, thể hiện sự đoàn kết gắn bó cùng chia sẻ khó khăn, ngọt bùi của các thành viên trong cộng đồng.

Hội Tăm khảu mảu (giã cốm) của người Tày Khánh Thiện không chỉ mang ý nghĩa thông báo về một mùa vụ bội thu, mà còn là để mời tổ tiên, các vị thần linh về thưởng thức cốm. Đồng thời còn để giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa của địa phương, là dịp để thế hệ trẻ học tập kinh nghiệm làm cốm và giữ gìn bản sắc làm cốm truyền thống của địa phương./.

Những hạt cốm mềm dẻo,thơm ngon.

(Hình ảnh,bài viết được sưu tầm lại bởi Po Lệ)

Read More